پخت و سفیدگری پارچه پنبه ایی

پخت و سفیدگری پارچه پنبه ایی

پخت :

به منظور آماده سازی کالای پنبه ایی جهت رنگرزی باید ناخالصیهای آن توسط عملیات پخت حذف شود که مهمترین آنها پروتیینها ، پکتینها ، واکسها وروغن هاو … است.

پارامترهای مهم در عملیات شستشو و پخت عبارتند از ؛

غلظت سود

نوع و غلظت مواد کمکی

دمای عملیات

زمان عملیات

√√نکته :

غلظت بالای سود زمان عملیات را کوتاه میکند.

غلظت خیلی بالای سود ( بیش از ۸% نسبت به وزن کالا) منجر به کاهش درجه پلیمریزاسیون و زرد شدن پنبه میشود.

غلظت خیلی زیاد سود باعث حذف همه چربی پنبه و خشن شدن زیر دست میشود.

به منظور بهبود رطوبت پذیری منسوجات و اطمینان از حذف کامل ناخالصیها باید از سطح فعالهایی با خصوصیات تر کنندگی و شویندگی/ امولسیون کنندگی خوب به حمام اضافه شود . سطح فعال مورد استفاده باید دارای ویژگیهای زیر باشد ؛

■ خصوصیت تر کنندگی عالی بدون محدودت دمایی

■اثر شویندگی وامولسیون کنندگی بالای چربیها و واکسها

■پایدار در برابر اکسیدکننده ها و احیا کننده ها

■پایدار در برابر سختی آب

■پایدار در برابر حضور قلیا

■غیر سمی بودن

√√ به نقطه ابری شدن سطح فعالهای نانیونیک هم باید دقت کرد چرا که بالاتر از نقطه ابری شدن ممکن است سطح فعال غیر فعال شده و روی کالا رسوب کند .

عملیات پخت و سفیدگری معمولا تک حمامه است اما برای بررسی بهتر مشکلات هرکدام را جداگانه علت یابی می کنیم ؛

 بروز مشکلات پخت و علتیابی ؛

☆شستشوی نایکنواخت ؛

۱. پایداری کم تر کننده

۲. ناخالصی آب یا مواد کمپلکس دهنده غیر موثر

۳. آبکشی نامناسب و نایکنواخت بعد از پخت

۴. استفاده ضد کف نامناسب

☆☆ زیر دست خشن

حذف کامل روغنها/ چربی ها به دلیل غلظت زیاد قلیا

☆☆☆ زرد شدن کالا

۱. اکسیداسیون پنبه ( جلوگیری از ورود بیش از حد هوا به ماشین)

۲. غلظت زیاد قلیا

۳. زمان یا توقف طولانی در حمام

 سفیدگری :

پنبه دارای مواد رنگی طبیعی است بطوریکه از رنگ زرد مایل به قهوه ایی برخوردار است. هدف از انجام سفیدگری حذف مواد رنگی و ایجاد ظاهر سفید در الیاف پنبه است.

سفیدگری علاوه بر سفیدی موجب افزایش قابلیت جذب حذف کامل ذرات حاصل از تخم پنبه میشود اما باید توجه داشت در سفیدگری درجه سفیدی به اندازه تمیزی کالا مهم نیست. چنانچه سفیدی از درجه اهمیت بیشتری برخوردار باشد از سفید کننده های نوری استفاده میکنیم.

پارامترهای مهم سفیدگری با پراکسید هیدروژن

■Ph

■دما

■زمان

■نوع و کیفیت کالا

■سختی و ناخالصی های دیگر آب

■نوع و غلظت مواد کمکی

■تجهیزات موجود و سیستم پایدار کننده بکار گرفته شده

√√ غلظت آب اکسیژنه را میتوان بر اساس وزن کالا یا بر اساس حجم حمام بیان کرد ؛

غلظت بر اساس وزن کالا درجه سفیدی نهایی را تعیین میکند.

غلظت بر اساس حجم حمام سرعت سفیدگری را تعیین میکند.

√√ PH

برای سفیدگری در محدوده ۱۰.۲ تا ۱۱ برای پنبه قابل قبول است .

دما برای سفیدگری حدود ۱۰۰تا ۱۰۵ درجه مناسب است دمای بالا مثل ۱۱۰ درجه احتمال کاهش درجه پلیمریزاسیون پنبه و خشن شدن زیر دست پارچه میشود و قابلیت دوزندگی پارچه های تاری و پودی کاهش میابد.

در مورد سختی آب

ناخالصی هایی مثل منیزیم و کلسیم در مقادیر مناسب اثر پایدار کنندگی خوبی دارند در حالی که ناخالصی های دیگر نظیر آهن ، مس، منگنز میتوانند اثر خیلی مخربی داشته باشند و از طریق تجزیه کاتالیزوری پراکسید هیدروژن سبب تخریب لیف می شوند .

مشکلات و علت یابی :

☆ درجه سفیدی کم

۱. غلظت ناکافی پراکسید هیدروژن

۲. پی اچ پایین حمام

۳. زمان کوتاه سفیدگری

۴. دمای پایین سفیدگری

☆☆سفیدگری نایکنواخت

۱. استفاده از سطح فعال نامناسب

۲. ناخالصی آب

۳. تغذیه ( تزریق ) نامناسب مواد

۴. تولید کف در حمام

۵. شستشوی غیر موثر

☆☆☆سفید گری نایکنواخت ( در راستای طول پارچه)

۱. برداشت نایکنواخت محلول سفیدگری توسط کالا

۲. تغییر غلظت مواد شیمیایی در طی عملیات

۳. تغییر شرایط بخار دهی

۴. تغییر سرعت عبوری پارچه

☆☆☆☆ تخریب یا کاهش استحکام

۱. حضور ناخالصی های فلزی در کالا ( راه حل ؛ حذف فلزات از لیف با سطح فعال مناسب، استفاده از سختیگیرهای فلز ، استفاده از کمپلکس دهنده مناسب)

۲. ناپایداری پراکسید هیدروژن در حمام سفیدگری ( راه حل استفاده از پایدار کننده های آلی)

۳. پی اچ بالای سفیدگری

۴. شرایط بالای دما و زمان و غلظت پراکسید هیدروژن

منابع :

Dyeing: Comprising The Dyeing And Bleaching Of Wool, Silk, Cotton, Flax, Hemp, China Grass &c.

Sansone Antonio