چاپ ترنسفر
در چاپ ترانسفر، در ابتدا طرح روی کاغذ چاپ میشود و سپس با حرارت روی سطح پارچه منتقل می‌گردد.
برآورد صحیح درصدهای رنگزا در چاپ ترانسفر، تجهیزات پیشرفته خاص خود را می طلبد، ولی متاسفانه در ایران سرمایه‌گذاری برای خرید آنها چندان میسر نیست. بنابراین تجربه رنگ‌شناسی برای دستیابی به رنگ‌های پرقدرت و درخشان در کشور ما برای چاپ ترانسفر، اهمیت بسیار زیادی دارد.در زیر شکلی از ماشین چاپ ترانسفر آورده شده است.
کاغذی برای چاپ ترانسفر مناسب است که مرکب در آن کمتر نفوذ کند و به خوبی روی پارچه منتقل گردد. هر چه بافت کاغذ تراکم بیشتری داشته باشد، مرکب را بهتر پس می‌دهد و هر چه پوک‌تر باشد، مرکب را بیشتر به خود جذب میکند و در نتیجه انتقال ضعیف‌تری روی پارچه انجام می‌دهد.
در مجموع چاپ ترانسفر اگر قرار باشد با کیفیت قابل قبول انجام شود، پرهزینه است. چون علاوه بر کاغذ و مرکب خوب، جنس پارچه هم باید از الیاف عالی و تا حد ممکن الیاف مصنوعی باشد که به خوبی رنگ را به خود جذب کند.
ترانسفر یا سابلیمیشن نتیجه‌ی تصعید رنگزا از روی کاغذ و انتقال آن بر روی پارچه می‌باشد و فقط رنگزاهای دیسپرس این خاصیت را دارند، در نتیجه این نوع چاپ عمدتا بر روی پارچه ی پلی استری انجام میشود. بر روی الیاف دیگر فقط لکه گذاری میکند ولی ثبات ندارد.
از عوامل موثر بر انتقال رنگزا از کاغذ به پارچه فشار مناسب می‌باشد. اگر فشار بیش از اندازه اعمال شود بر روی زیردست پارچه اثر بدی دارد.
چاپ طرح بر روی کاغذ را میتوان به دو روش افست و نیز دیجیتال انجام داد. افست نوعي از چاپ است كه امروزه به طور بسيار گسترده براي چاپ انواع كتاب ، مجله ، بروشور و كاتالوگ ، پوستر و خلاصه هر چيزي كه قرار است بر روي كاغذ و با تيراژ بالا (معمولاً 1000 عدد يا بيشتر) و نيز با كيفيت بالا چاپ شود مورد استفاده قرار مي گيرد.
دستگاه‌هاي چاپ افست بسته به مدل داراي سايز چاپ از 50*35 سانتي متر تا 100*70 و حتي در موارد محدود تا سايز 140*100 مي باشند.
در چاپ افست از مدل رنگ CMYK استفاده مي‌شود و هر رنگ به صورت جدا گانه بر روي كاغذ چاپ مي‌شود و عمل تركيب رنگ بر روي كاغذ صورت مي‌گيرد. برخي از دستگاه‌هاي چاپ افست داراي يك ستون رنگ هستند يعني در هر بار مكش كاغذ فقط ميتوانند يك رنگ را روي كاغذ چاپ كند. برخي از دستگاه ها دو رنگ و برخي نيز چهار رنگ هستند كه چاپ هر چهار رنگ را با يك بار مكش كاغذ انجام مي دهند. برخي از دستگاه هاي چاپ افست 5 رنگ هستند كه علاوه بر چاپ هم زمان CMYK ميتوانند چاپ رنگ پنجم (مثلاً نقره اي يا طلايي يا رنگ هاي ساختگي) و يا حتي چاپ ورني را انجام دهند.
مکانیزم چاپ افست:
تكنولوژي چاپ افست كمي پيچيده است. در اين تكنولوژي براي چاپ هر رنگ بر روي كاغذ از سه استوانه ي اصلي استفاده مي‌شود به دور غلطك اول صفحه اي فلزي از جنس آلومينيوم كه به آن پليت يا زينك مي‌گويد پيچيده مي شود. اين صفحه ي فلزي قبلاً در واحد پيش از چاپ موسوم به ليتوگرافي ساخته مي شود. در ليتوگرافي فايلي كه براي چاپ ارسال شده است به چهار رنگ تشكيل دهنده ي آن (CMYK) تقسيم شده و فايل مربوط به هر رنگ با نوعي از مواد پليمري مخصوص بر روي سطح ورقه ي آلومينيومي چاپ مي شود. جنس سطح زينك يعني بخشهايي كه از ماده ي پليمري پوشانده شده است به گونه ايست كه به هيچ عنوان مركب را به خود جذب نمي كند اما جاذب آب مي باشد. جنس بخش پليمري به گونه ايست كه دقيقاً برعكس عمل مي كند يعني مركب را جذب كرده و آب را جذب نمي كند. اگر به تصوير بالا نگاه كنيد متوجه مي شويد كه دو غلطک كوچك با غلطك اصلي زينك در تماس هستند. يكي از آنها با محفظه ي آب در تماس است و ديگري با محفظه ي مركب. غلطك زينك بسته به تصويري كه با مواد پليمري بر سطح آن نقش بسته مركب را از غلطك جذب مي كند.
و در ساير بخش ها فقط مرطوب مي شود. سپس اين رنگ جذب شده را به غلطك پاييني كه از جنس لاستيك مي باشد منتقل مي كند اين غلطك هم بر روي كاغذ ميچرخد و مركب را به سطح كاغذ منتقل مي كند. غلطك زيرين وظيفه ي فشار دادن كاغذ به غلطك لاستيكي را بر عهده دارد.
کاغذ مناسب جهت چاپ :
کاغذ باید از پایداری و مقاومت خوبی برخوردار باشد تا در سرعت بالا پاره نشود .
مقاومت تا دمای۲۰۰ درجه با زمان ۳۰ ثانیه
کاغذ با وزن ۵۵ تا ۸۰ گرم ( به بالا) بر متر مربع
در چاپ برگردان طرح بصورت یک بستر ترموپلاستیک روی کاغذ قرار دارد به کمک حرارت ذوب و بر اثر فشار به روی کالا منتقل میشود.
مواد به‌کار رفته و پوشاننده روی کاغذ چاپ ترانسفر:
پلی پروپیلن، پلی اتیلن، رزین های اکریلیکی و سیلیکون می‌باشد. و یا اتیلن سلولز ، پلی وینیل استات و..
جوهر جهت چاپ ترانسفر :
جوهر انتقالی از رنگزا و نگهدارنده تشکیل شده است، کار نگهدارنده این است که پیش از چاپ مواد را که به شکل مایع است بصورت سوسپانسیون در خود حفظ کند.
نگهدارنده ها از رزین ، غلظت دهنده ، حلال ، آب ، ضد کف ، دیسپرس کننده ، یکنواخت کننده و نرم کننده ساخته میشود.
روند چاپ ترانسفر :
در فرآیند چاپ انتقالی نسبت به دیگر روش های چاپ پارچه به فضای کمتری نیاز است همچنین باید دانست در روش های گوناگون چاپ مستقیم چهار روند: چاپ پارچه، تثبیت ،شستشو و خشک کردن به گونه ایی پیوسته باید انجام بگیرد و هیچ یک از چهار روند بالا را نمیتوان حذف کرد اما در چاپ ترانسفر نیازی به سه مرحله آخر نیست. چون انتقال دمایی بین ۱۸۰ تا ۲۰۰ درجه سانتیگراد خواهیم داشت که با چنین دمایی خود به خود روند ماندگاری یا تثبیت نیز انجام می‌گیرد همچنین چون تنها رنگزا از کاغذ به پارچه منتقل میشود نیاز به شستشو ندارد.
مزایا :
۱.نیاز به فضای کم
2.عدم نیاز به مرحله تثبیت ، شستشو بعد از چاپ و خشک کردن پس از آن
3. عدم زیر دست نامطلوب
4.کیفیت بالای چاپ
عیوب:
1. به‌کار گیری رنگزاهای دیسپرس های محدود (البته در صورت استفاده از رنگزاهای دیسپرس)
2. محدودیت نوع منسوج
رنگزاهای دیپسپرس که در چاپ ترانسفر استفاده می‌شوند باید دارای ویژگی های زیر باشند:
1.ثبات تصعیدی پایین
2.ثبات کافی روی پلی استر
3.تمایل زیاد و نفوذ خوب به داخل الیاف
عواملی که بر میزان انتقال رنگزا از سطح کاغذ به پارچه موثرند:
دما
فشار
میزان فضای خالی بین کاغذ و پارچه
افزایش دما باعث انتقال سریع تر رنگزا بر روی سطح پارچه می‌گردد و میتوان دما را تا 220 درجه افزایش داد.
افزایش فشار بین کاغذ و پارچه، باعث کاهش فضای بین آن دو میشود و سطح تماس بین این دو بیشتر میشود.
قبل از چاپ ترانسفر، آماده سازی پارچه خیلی به کیفیت بهتر کار کمک میکند. مثل حذف ناخالصی ها و روغن ها با شستشو و نیز تثبیت ابعادی پارچه.
نمونه ی پارچه چاپ شده با چاپ ترانسفر در زیر آورده شده است.
منابع و اطلاعات بیشتر :
Textile Printing
Edited by Leslie W C Miles
Formerly Lecturer in Textile Chemistry, Department of Textiles, University of Manchester
Institute of Science and Technology, Manchester, UK
W.clarke ,An introduction to textile printing,1984
