پروسه های خشک برای شستشوی دنیم

شستشوی لباس و پروسه های آن
معرفی
در پروسه ی شستشو گردو غباری که روی لباس است از بین می رود یا در حالت دیسپرس و یا محلول به آب منتقل می شود. شستشو بر تمیزی سطح تاثیر می‌گذارد. ایجاد افکت بر روی البسه نتیجه چندین پروسه ی مکانیکی و شیمیایی است. شستشوی گارمنت زیردست خیلی خوبی به آن می دهد. با پروسه‌ی شستشوهای مختلف می‌توان افکت های متفاوتی را روی آنها ایجاد کرد. شستشوی گارمنت بعد از دوخت آن انجام می شود. هرچند شستشوی گارمنت هزینه ی تولید آن را بالا می برد اما تقاضای مشتریان و مد و فشن می باشد. و دقیقا باید توجه شود که چه نوع شستشویی مد نظر مشتری می باشد. شست های مختلف تاثیرات متفاوتی بر روی سطح ظاهری گارمنت دارند. نوع شستشو اساسا به نوع تولیدات بستگی دارد. به عنوان مثال برای جین به عملکرد قوی با آنزیم نیاز است در صورتی که برای پارچه های حلقوی شستشو ملایم ممکن است کافی باشد. رنج وسیعی از انواع مختلف پارچه های حلقوی و تاری پودی که با روش های مختلف رنگرزی شده اند قبل از اینکه در بین خریداران توزیع شوند شستشو می شوند، تا راحتی و نرمی دلخواه را بدست آوردند. ایجاد ظاهر شکسته شده در پارچه و یا سایش تنها از طریق شستشو حاصل می شود.
چکیده شستشوی گارمنت
تحول در بازار جین باعث ایجاد روش های منحصر بفرد و خلاقانه برای انجام پروسه هایی بر روی آن شد. در ابتدا جین به دلیل دوام آن به عنوان لباس کار مورد استفاده قرار می گرفت. اما از زمانی که مصرف کننده ها جین را به عنوان یک پوشش غیر رسمی شناختند و به عنوان مد روز و فشن مطرح شد، تکنیک های جدید به کار گرفته شدند تا پیشرفت جین را گسترش دهند و آن را منحصر به فرد تر کنند. این تکنیک ها شامل: شستشوی گارمنت، Ston washing، سنگشویی با کلر، ice washingو شستشو با آنزیم سلولاز می باشد. اساسا تمامی این تکنیک ها در ماشین های Rotary drum انجام می شود. نسل اول جین های ایندیگو خیلی خشک بودند و به هنگام پوشیدن راحت نبودند که این باعث شد تا تکمیل هایی بر روی این پارچه انجام شود. معمولا مصرف کننده ها تمایل داشتند تا جین های جدید بخرند تا بعد از چندین بار شستشو، نرم‌تر شوند. پارچه‌ی جین به صورت مداوم مورد تکمیل قرار می گیرد (مثل سایر پارچه ها)، اما بعد از بریدن و دوخت نیز پروسه های اضافی نیز روی آنها انجام می شود. نسل دوم از جین، Pre-washed ها بودند که توسط تولید کننده ها تولید شدند. ظاهر رنگ این جین ها به مقدار اندکی محو شدند و نرم تر نیز بودند، احساس راحتی نیز داشتند. این سیر باعث شد تا جین درمد و فشن مورد استفاده قرارگیرد، و مصرف کنندگان نیز حاضر بودند هزینه‌ی اضافی بابت این پروسه ها بپردازند. مدت زمان زیادی از تولید جین های Pre-washed نگذشته بود که ایده ی استفاده از سنگ های ساینده برای سرعت بخشیدن به پروسه ی کهنه نما کردن جین مورد توجه قرار گرفت و این پروسه، سنگشویی نامیده شد. بعد از آن سفیدگیری با کلر با پروسه ی شستشو ترکیب شد و خانواده ی جدید از جین های آبی تولید شدند. بعد از آن ice washing گسترش پیدا کرد، که در آن سنگ هایی که خلل و فرج دارند در داخل یک عامل سفید کننده خیس می خورند سپس با لباس خشک و یا به مقدار جزئی نمدار در داخل ماشین می چرخند. به این پروسه اسم های مختلفی داده شده است شامل: acid washing، snow wash، white wash، frosted و…اگرچه acid washing اسم غلطی برای این پروسه می باشد چون اسید هرگز به تنهایی برای این پروسه استفاده نمی شود. اخیرا آنزیم سلولاز برای محو کردن رنگزا و نیز پرزسوزی جین مورد استفاده قرار می گیرد. مقدار مصرف پوکه‌ی معدنی نیز کاهش پیدا کرد. این پروسه موثر تر می باشد در حالیکه مقدار سنگ ها کاهش پیدا کرده، مقدار بیشتری لباس بارگیری می شود و سایش کمتری بر روی Rotary drum ایجاد می شود.
هدف های اولیه از شستشوی گارمنت عبارتند از:
• از بین بردن نشاسته یا آهار زده شده به نخ قبل از بافندگی
• نرم کردن زیردست آن‌ها
• پاک کردن کثیفی، لکه ها و روغن که در طول پروسه ی تولید بر روی البسه انباشته شده اند.
• حذف کردن مواد شیمیایی که در پروسه ی چاپ و … مورد استفاده قرار گرفته اند.
• برای اینکه تقاضای مصرف کننده را برآورده کنند.
• لباس های شسته شده را می توان به طور مستقیم بعد از خریدن، پوشید.
• برای ایجاد ظاهر کهنه نما به گارمنت
• جهت گرفتن آبرفت البسه و اینکه ابعاد آن ثابت باقی بماند.
روش های عمومی شستشوی گارمنت:
1. با پشت و رو کردن لباس می توان ساییدگی های ناخواسته ای که بر اثر خطوط در آن ایجاد شده است را به حداقل رساند (به خصوص زمانی مفید است که چروک های از قبل ست شده داشته باشیم)
2. لباس ها را در داخل ماشین بارگیری می کنیم.
3. آهارگیری با آنزیم آلفا آمیلاز و دترجنت انجام می شود.
4. تخلیه آب
5. آبکشی
6. ماشین را با آب پر کنید و آن را تا دمای 60 درجه گرم کنید. نسبت حجم حمام به وزن پارچه می تواند در محدوده ی 1:10 تا 1:20 باشد. دترجنت های مصنوعی می تواند مورد استفاده قرار گیرد. همچنین مواد قلیایی مثل کربنات سدیم یا سود کاستیک را می توان در حدود 2-0.5 گرم بر لیتر به کار برد. برخی از تامین کننده های مواد شیمیایی محصولات خاصی را برای سرعت بخشیدن به پروسه ی شستشو پیشنهاد می کنند که آن به رنگزاهای مخصوصی که مورد استفاده قرار می گیرد وابسته است.
7. عملیات شستشو و چرخش کالا به مدت 60-20 دقیقه می تواند ادامه پیدا کند که آن به افکت مطلوب ما بستگی دارد.
8. تخلیه و آبکشی
9. به کار بردن نرم کن
10. خشک کردن با چرخش
11. اگر البسه را در ابتدا وارونه کرده اید در این مرحله آنها را به حالت اول بازگردانید.
12. عملیات پرس (اگر مورد نیار باشد.)
شستشو:
در اینجا درباره ی طبقه بندی شستشوها و بعدا درمورد انواع آن ها بحث خواهیم کرد.
آهارگیری:
این اولین و مهم ترین مرحله در شستشو می باشد. این مرحله در واقع بر روی نتیجه ی نهایی جین و ظاهر آن تاثیر گذار می باشد. عملیات مقدماتی خوب از رگه رگه شدن، خشکی و افت رنگی جلوگیری می کند. این پروسه ناخالصی ها، نشاسته و سایر لکه ها را از بین می برد. آهار های زیادی در بازار وجود دارد که می توان آنها را به گروه عمده تقسیم کرد:
محلول در آب (بر پایه ی کربوکسی متیل سلولز CMC و PVA )
نامحلول در آب (بر پایه ی نشاسته ) این نوع به دلیل ارزان و در دسترس بودن به طور متداول مورد استفاده قرار می گیرند.
روش های آهارگیری جین:
• شستشو با یک عامل قلیایی (مثل کربنات سدیم)
• شستشو با یک عامل اسیدی (مثل اسید استیک)
• شستشو با مواد اکسیدکننده (مثل هیدروژن پراکساید)
• آهارگیری با آنزیم آلفا آمیلاز (این روش از لحاط اقتصادی مناسب تر و نیز راحت تر می باشد.)
اساسا شستشو برای حصول تمیزی انجام می شود اما در صنعت نساجی هدف از شستشو که عمدتا بر روی جین انجام می شود ایجاد افکت روی لباس می باشد.
پروسه های مرطوب برای گارمنت به ترتیب زیر می باشد: آهارگیری، آبکشی، سایش، آبکشی، سفیدگری، خنثی سازی سفیدگری، آبکشی، عمل کردن با آنزیم لاکاز، آبکشی، رنگ/ نرم کن، استخراج آب (با سرعت بالا)، خشک کردن. چندین محصول برای اینکه این پروسه ها آسان تر شود وجود دارد که شامل:

مواد شیمیایی برای شستشوی گارمنت:
• عامل سایش
• ضدمهاجرت
• بافرها
• تکمیل های کوت کننده
• آهارگیر
• عامل ایجاد کننده ی فشار پایدار
• آنزیم ها
• فیکسه کننده برای رنگزا ها یا تینت
• تکمیل های فلوروکربن
• ضدشکستگی
• تمیز کننده ی ماشین
• سفیدکننده نوری
• نرم کن های پلی اتیلنی
• نرم کن سیلیکونی
• تینت
• نفوذ دهنده
ماشین آلات و تجهیزات صنعتی برای گارمنت ها:
ماشین آلات شستشو:
ماشین آلات شستشوی لباس گنجایش خیلی زیادی دارند، شامل سیلندرهای بسته اند که از جلو بارگیری می شوند و ساختار کامپکت و ساده ای دارند. این ماشین ها برای انواع پروسه های شستشو مناسب هستند مثل: آنزیم، سنگشویی، آبکشی

غلتک های داخلی این ماشین سوراخ های زیادی دارند، بنابراین عملیات شستشو و آبکشی در مدت زمان محدودی انجام می شود. این ماشین سرعت چرخش ثابت دارد و سیستم الکتریکی که به صورت نیمه اتوماتیک پروسه ی شستشو را کنترل می‌کند. بنا به درخواست می توان این ماشین را کاملا مجهز به سیستم کنترل تمام اتوماتیک، سیستم تخلیه، قفل درب پنوماتیک و نیز سرعت چرخش متغیر طراحی کرد. در این ماشین باید شاخص تعیین کننده سطح آب را کالیبره کنیم. علاوه بر این ماشین ها در سایزها و ابعاد مختلفی وجود دارند. در گنجایش های 450،100،150،200،300و 600 کیلوگرم موجود می باشد.
استخراج کننده آبHydro Extractor

سرعت بالا، قابلیت خود تراز شونده، زمان اتوماتیک از ویژگی های این دستگاه می باشد. که برای سانترفیوژ کردن لباس بعد از رنگرزی و شستشو مناسب می باشد. سبد درونی و غلتک بیرونی از جنس استیل ضدزنگ می باشند. سرعت بالا، مدت زمان استخراج آب را مطمئنا کوتاه تر می کند، مصرف انرژی کمتری دارد. در مقادیر 30،60،120 کیلوگرمی موجود می باشد.
Spray boothجایگاه اسپری زنی

Brushing mannequins مانکن های برس زنی

Blasting sand

Grinding machine ماشین سمباده زنی

ویژگی ها:

قسمت پایین ابزار سمباده زنی بر روی یک سوراخ قرار گرفته شده است، به راحتی می توان آن را با دست بر روی سطح میز کنترل کرد. این ماشین پنوماتیک است چون توان کمتری نیاز دارد. دستگاه مکش را نیز می توان به آن اضافه کرد، اگر برای مطلوب شدن کار ضروری باشد. بهره وری دستگاه بالا است در صورتی که حتی دست های اپراتور می تواند آزاد باشد و آن را با پا کنترل کند. این سیستم را می توان بر روی چرخ فیکس کرد تا قابلیت حمل داشته باشد. این ماشین می تواند باعث ایجاد سایش، شکستگی، پارگی و …شود.
پروسه های خشک برای شستشوی دنیم:
کهنه نما کردن به صورت دستی (با شن ) 1-Hand scraping/ Hand sand
Hand sand یک مرحله می باشد که اصولا در حالت خشک بر روی البسه انجام می شود تا ظاهر کهنه‌نما به آن بدهند. این کار در جلوی شلوار (بر روی ران) ودر قسمت پشتی آن انجام می شود. از کاغذ سمباده برای ایجاد خراش و طراحی بر روی لباس در محل های خاص استفاده می شود. کاغذ سمباده در شماره های مختلفی عرضه می شود که معمولا از 40 تا 600 و بالاتر می باشد، شماره های بالاتر بهتر می باشد، شماره های پایین تر زبرتر می باشند. در صنعت پوشاک شماره های 220و320و420 به صورت عمده مورد استفاده قرار می گیرند. هدف از انجام این پروسه این است که ظاهر فرسوده ای به کالا بدهند. فاکتور خیلی مهم در انتخاب شماره ی کاغذ سمباده به استحکام پارچه و شدت فرسایش مورد نیاز بستگی دارد. ساییدن می تواند بر روی بالن های لاستیکی بادکرده انجام شود تا اثر بهتری داشته باشد (هم به صورت افقی و نیز عمودی که بستگی به راحت بودن اپراتور دارد)، حتی آن را می توان بر روی تخته ی چوبی ساده با فشار دست یکنواخت به منظور رسیدن به نتایج بهتر انجام داد.

هر لباس فقط باید به وسیله ی یک اپراتور با دست ساییده شود تا شدت سایش بر روی هر دو پای شلوار یکسان باشد.
2-Sand Blasting
آلومینیوم اکسید از بوکسیت ساخته شده است. در اینجا ابزار ساینده از آلومینیوم اکسید ساخته شده است که برای sand blasting برای جین مناسب است، ماشین آلات سنگ زنی از جنس فولاد کربن، فولاد آلیاژ طبیعی، چدن چکش خوار و برنز سخت است.

خصوصیات فیزیکی و شیمیایی شن:

کاربردها:
شن ها برای 2 تا 3 بار می تواند مورد استفاده قرار بگیرد که آن به فشار کارکردن بستگی دارد. این فرایند در حال حاضر ایزوله شده است به علت خطراتی که برای سلامتی دارد و نیز خریداران نتایج حاصل از sand blasting را دوست ندارد چون خصوصیات پارچه را تحت تاثیر قرار می دهد. این فرآیند با استفاده از انواع مختلفی از شن ها انجام می شود که آنها با فشار هوا بر روی البسه پرتاپ می شوند تا با مالش رنگ آن را از بین ببرند. در حال حاضر sand blasting یک شستشوی رایج به شمار می رود. sand blastingیک پروسه ی مکانیکی برای ایجاد کردن افکت رنگ پریدگی، ظاهر کهنه نما بر روی البسه سنگین شامل: جین، کتان و… با عمل کردن با آلومینیوم اکسید (AI2O3) در حالیکه که مانند شن به نظر می رسد. به همین دلیل این پروسه sand blasting نامیده می شود. سند بلاست به همراه سایر شستشو ها انجام می شود مثل: شستشوی معمولی، آبکشی، آنزیم شور، سنگشویی، آنزیم و سنگشویی، سفیدگری.
Two types of sand blasting:
1.Brown Sand
2.White Sand
فرآیند sand blasting بر روی جین، کتان و….در زیر آورده شده است:
• آلومینیوم اکسید برای sand blasting استفاده می شود در حالیکه مانند شن به نظر می رسد.
• این آلومینیوم اکسید خیلی خوب، سخت و تیز است.
• آلومینیوم اکسید از یک تفنگ به وسیله ی هوای خشک عبور داده می شود تا عمل sand blasting انجام شود.
• تفنگ دارای یک سوئیچ است که به وسیله‌ی آن می توان جاری شدن آلومینیوم اکسیدها را شروع و متوقف کرد.
• لباس هایی که قرار است sand blasting بر روی آنها انجام شود بر روی بستر یک محفظه ی بسته قرار می دهند.
Sand blasting یک فرآیند پرخطر می باشد:
• ناحیه ای از لباس که قرار است sand blasting بر روی آن انجام شود از سایر نواحی آن ایزوله می شود.
• کار کردن با تفنگ sand blasting پرخطر می باشد.
• پرتاب شدن آلومینیوم اکسید بر روی سطح پارچه در 200-10 زاویه ی مختلف انجام می شود.
• زاویه‌ی پرتاب خیلی مهم می باشد.
• هر چه زاویه ی پرتاب بیشتر شود اثرات از بین بردن رنگ نیز بیشتر می شود و به مراتب احتمال آسیب رسیدن به پارچه نیز بیشتر می شود.
• اپراتوری که این کار را انجام می دهد باید دارای ماسک محافظت کننده، کلاه، عینک، دستکش و لباس فرم مناسب باشد.
• سرعت تولید با تفنگ به 25-20 لباس در ساعت می رسد که بستگی به حجم ناحیه ای دارد که می خواهیم sand blasting بر روی آن انجام دهیم.
• بعد از اینکه محو کردن رنگزا به صورت مکانیکی انجام شد باید با توجه به درخواست خریدار با مواد شیمیایی نیز عمل کنیم.
مزایای فرآیند sand blasting:
• این یک پروسه ی کاملا مکانیکی است و هیچ ماده ی شیمیایی در آن استفاده نمی شود.
• در این پروسه اصلا از آب استفاده نمی شود در نتیجه به خشک کردن هم نیازی نداریم.
• ایجاد انواع ساییدگی ها با این روش ممکن است.
• هر تعدادی از طرح ها را میتوان با تکنیک های خاص ایجاد کرد.
3-Whiskers:
Whiskers یکی از مهم ترین طراحی هایی است که بر روی ظاهر لباس به کار برده می شود. ایده ی whiskers از خطوط ساییده شده و طرح هایی که در اثر پوشیدن طبیعی البسه بر روی ناحیه ی جلویی ران ایجاد می شود، گرفته شده است.

روش های گوناگونی طراحی شده اند تا این افکت را بر روی جین ایجاد کنند. بیشتر بالن های لاستیکی با طرح های مختلف موجود هستند. البسه را بر روی بالن هایی سوار می کنند و داخل آن را با هوا پر می کنند تا اثرات whiskers را روی آن ایجاد کنند. با کاغذ سمباده با احتیاط خطوط طرح را بر روی لباس حکاکی می کنند. این عملیات به مهارت بالایی نیاز دارد و باید به صورت یکنواخت انجام شود. اگر مراقب نباشیم ممکن است در حین سایش به پارچه آسیب برسد. این روش در صنعت بسیار موفقیت آمیز بوده به خصوص جایی که کالا دارای استحکام بالایی باشد. معمولا الگو ها به صورت جدا ساخته شده اند و بر روی بالن قرار گرفته تا whiskers را بر روی البسه ایجاد کنند. الگوهای خطی نازک خیلی کار کردن باهاشون راحت تر است اما برای خطوط وسیع خیلی موفقیت آمیز نیستند. الگوهای حکاکی شده بر روی صفحه ی ضخیم مثل صفحات لاستیکی سخت به طور وسیع برای ایجاد اثرات whiskers به کار برده می شوند. این ایده ی ساده ای است که روی صفحات لاستیکی خطوطی را طراحی کنیم سپس با تیغ آن را کنده کاری کنیم. گارمنت بر روی این صفحات قرار می گیرد و سپس در نواحی خاصی ساییده می شود تا افکت روی آن ایجاد شود. قبل از انجام کار باید الگو و موقیعت آن بر روی البسه مشخص شود این کار باعث می شود الگو دقیقا منطبق شود و کار را برای اپراتور راحت می کند.
Whiskers process:
• با الگوهای لاستیکی و تفنگ sand blasting می توان این کار را انجام داد به طوری که الگوها بر روی لباس قرار بگیرند سپس با تفنگ در محل طرح ها سایش ایجاد می کنند.
• به صورت دستی با کاغذ سمباده بر روی البسه می‌توان این افکت را ایجاد کرد.
• تمامی این فرآیند با محو کردن رنگ بر روی گارمنت اتفاق می افتد.
Whiskers به دو صورت دستی و با لیزر انجام می شود:
Hand whiskers:
به صورت دستی باید به موارد زیر توجه کرد:
کاغذ برای ایجاد سایش
الگو
پودرگچ
Laser whisker:
لیزر بر اساس شدت مورد نیاز بر روی پارچه به کار برده می شود. که بعد از شستشو افکت خاصی را بر روی پارچه نشان می دهد. در اینجا سه بخش اصلی داریم: کامپیوتر، انتخاب مواد شیمیای، لیزر. که در ابتدا طرح مورد نظر با فتوشاپ در کامپیوتر ایجاد می شود سپس آن بر روی بخش لیزر منتقل می شود. سپس با توجه به شدت درخواستی لیزر بر روی نواحی مورد نیاز انجام می شود. لیزر با ترکیب CO2 و جریان DC تولید می شود.
4-Grinding:
این عملیات بیشتر بر روی لبه های جیب با سایش بر روی سطح انجام می شود. ماشین و ابزارهای سمباده زنی زیادی در بازار موجود هستند که به صورت پنوماتیک کار می کنند. این کار ظاهر لباس را کهنه نما نشان می‌دهد و در فشن کاربرد زیادی دارد. معمولا بر روی لبه های جیب و کناره های لباس به کار می رود. با ماشین سمباده زنی یا به صورت دستی با کاغذ سمباده انجام می شود.
5-Damages/Destruction:
یکی از روش های متداول که امروزه مورد استفاده قرار می گیرد تا جین را خاص تر نشان دهند تخریب بخشی از البسه می باشد. برای ایجاد این افکت می توان از ابزار سنگی که به شکل قلم می باشند در نیمه های پروسه ی شستشو استفاده کرد. یا می توان در ناحیه ی مدنظر تار را با ابزاری مثل چاقو ببریم و فقط پود باقی بماند ( چون در جین فقط تار را رنگرزی می کنند و پود سفید است ). همچنین می توان هم تار و هم پود را ببریم تا بر روی البسه سوراخ ایجاد شود. این ها همگی پروسه های به صورت دستی هستند که باعث می شوند البسه ی جین منحصر به فرد و متفاوت بنظر برسد.

6- Wrinkle / Crinkle:
از رزین بدون فرمالدهید برای رسیدن به افکت های سه بعدی بر روی جین استفاده می شود. این پروسه را می توان به دو روش غوطه وری و اسپری کردن رزین، کاتالیزور؛ سیلیکون و محلول PU ، بیندر و…انجام داد که نسبت ترکیب این ها به استحکام پارچه و نیز طرح مورد نظر بستگی دارد. بعد از اینکار باید لباس توسط فشار داغ یا هوای گرم خشک شود سپس باید پخت شود دما و زمان آن نیز به نوع رزین بستگی دارد. اگر عملیات کیور به خوبی انجام نشود افکت های سه بعدی ایجاد شده پایدار نخواهد بود و ممکن است به هنگام پوشیدن پوست بدن را اذیت کند. اپراتور باید مهارت بالایی داشته باشد تا این پروسه را به صورت پایدار و یکنواخت انجام دهد. سیلیکون در این پروسه نقش مهمی در نرمی زیردست کالا بعد از پروسه ی پخت دارد. معمولا این پروسه بعد از انجام تمام عملیات تر بر روی البسه انجام می شود. این عملیات را می توان بر روی البسه تهیه شده از همه ی نوع الیاف از قبیل:جین، کتان، پوپلین، مخمل، پلی استر و…انجام داد.

منابع و اطلاعات بیشتر :

  • http://www.fibre2fashion.com/industry-article/38/3762/denim-dry-finishing1.as
  • http://www.denimhelp.com/whiskers-on-jeans/
  • http://learnapparel.blogspot.com/2013/02/dry-process-on-denim-part-2.html
  • http://www.indiantextilejournal.com/articles/FAdetails.asp?id=4330
  • http://learnapparel.blogspot.com/2013/02/dry-process-on-denim-part-1.html
  • https://sites.google.com/site/denimwashescollections/dry-process
  • https://sites.google.com/site/denimwashescollections/dry-process

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *