مکانیزم و ساختار سفید کننده های نوری

سفید کننده های نوری

گروه رنگینه های استیلبن و شفاف کننده های فلورسنتی

رنگینه های استیلبن یک گروه کوچک اما بسیار پر کاربرد از رنگینه های مستقیم اند که اجزای آن آمیخته با گروه های رنگساز آزو همراه است. این رنگینه های از متراکم شدن چهار نترو تولوءن سولفونیک اسید در محلول آبی هیدروکسید سدیم تنها و یا همراه دیگر ترکیب های آروماتیک معمولا آریل آمینها یا ترکیب های آمینو آزو ساخته می شود.

نخستین رنگ استیلبن رنگ زرد مستقیم 11 ٬ با شماره ساختمان 40000 به وسیله والتو در سال 1883 کشف و کمی پس از آن بوسیله کارخانه گایگی ساخته شد. این رنگینه از حرارت دادن چهار نیترو تولوءن – دو سولفونیک اسید با محلول آبی هیدروکسید سدیم تهیه می شود. آمیخته رنگینه های زرد بسته به غلظت قلیایی ٬ اندازه زمان دمای داده شده و درجه ان دگرگونی میابد در همه این متراکم شدن احتمال زیاتر بر این است که دو مولکول چهار نیترو تولوءن و 2- اسید سولفونیک متراکم شود و چهار دی نتیرو استیلبن 2و2 دی سولفونیک اسید می هد.

در حقیقت این ترکیب بر اثر قلیایی و هیپوکلریت روی در دمای بالاتر از 50درجه سانتیگراد با ادامه متراکم شدن ٬ ملکول پیچیده بیشتر مانند کیورکویین S  بدست می آید که کم و بیش بخش بیشتری از ماده تشکیل دهنده زرد خورشیدی از آن است.

عوامل شفاف کننده فلورسنتی

از نیمه دوم 1900م فرآوری های سنتتیک توانایی جذب تابش طول موجهای 330تا 380 نانومتر (پهنه فرابنفش) را داشتند و همان نورها را دوباره در فاصله 430 تا 490 نانومتر یعنی در پهنه آبی طیف مریی منتشر می کردند و بنام شفاف کننده های نوری بکار برده میشوند. اینها ماننده رنگینه هایی روی کالاهای نساجی به کار می روند و با منتشر کردن نور آبی در نور سفید که پیشتر بگونه ایی عادی از روی جسم بازتاب می شد ٬ سفیدی آنرا افزایش می دهند . در واقع عوامل شفاف کننده نوری به اندازه فراوانی جای لاجورد و سایر مواد آبی کننده را که برای بی اثر کردن رنگ زرد کالاهای نساجی کاربرد داشت بخوبی گرفت.

همچنین همه ساله مقادیر زیادی نیز به جای اجزا صابون ها و پودر های شوینده نیز کاربرد دارند که این مواد برای پنبه است.اگرچه عوامل شفاف کننده فلورسنتی مناسب پشم ٬ نایلون و سایر الیاف سنتتیک نیر رو به فزونی است با این همه برابر دیدگاه کارشناسان فروش سالیانه عوامل شفاف کننده فلورسنتی تا 10٪ مجموع فروش جهانی رنگینه ها نیز رسیده است.

برابر دیدگاه های دانشمندان ٬ برای داشتن فعالیت فلورسنتی بالا و تمایل آن بروی الیاف پنبه ای ٬ باید گروه های الکترون دهنده ماننده NH2_OH  را در بر داشته باشد.

امروزه بیش از 80٪  مواد شفاف کننده فلور سنتی مشتقات استیلبن هستند که از 4و 4ـ دی آمینو استیلبن 2 و 2 ـ دی سولفونیک اسید تهیه می شوند. عامل شفاف کننده 30 با شماره 40600بلانکفور R  ٬ یکی از نمونه های نخستین است که از اثر فنیل ایزوسیانات روی 4و4ـ دی آمینو استیلبن 2 و 2ـ دی سولفونیک اسید ساخته می شود.

ترکیبهایی که در زنجیره آن R یک آلکیل است برای نایلون و پشم مناسب است. این فرآورده ها به صورت نمک های اسیدی یا هنگامی که یکR الکیل و دیگری H است به حالت ترکیبهای سولفیت آلکید (سولفات ـ5ـ متان) از یک حمام آبی بکار می روند.

عوامل شفاف کننده فلورسنتی که ملمول آنها دارای سولفور و یا سایر گروه های محلول در آب نیستند از دیدکاه کاربرد برای الیاف پلیمری و شفاف کردن عمده پلیمر ها از جمله پلی استر ها و پلی آمید ها جالب هستند و در برابر درجه دماهای بالا سازگاری با سایر افزودنی ها ٬ تمایل به متصاعد شدن ٬ از جمله خواسته هایی است که از این حلقه انتظار می رود.

منابع و اطلاعات بیشتر :

Chemistry of optical brighteners and uses in textile industries

Chemistry of Optical Brightener and uses  in Textile Industries and its Mechanism

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *