عملکرد پارچه جین با آنزیم ها

عملکرد پارچه جین با آنزیم ها

عملكرد پنبه (جین) با آنزيم ها/نانوکلی

مرفولوژي پنبه : پنبه داراي ساختماني از مواد سلولزي و غير سلولزي ميباشد. بيشتر لايه هاي خارجي پنبه از كيوتيكل پوشيده شده و عمدتا از واكس ها و پكتين ها در ديواره داخلي آن ها از پكتين ها و واكس ها ساخته شده است. بخش داخلي الياف پنبه از چندين لايه از فيربيل هاي سلولزي و لومن تشكيل شده است. كوچكترين واحد فيزيكي ساختار از بسته هاي كم حجم از زنجيره هاي سلولزي تشكيل شده است. در راستاي طولي ليف بالاترين مناطق كريستاليته با كمترين مناطق آمورف وجود دارد.

مواد غير سلولزي ساختار شده از مواد پكتين ها و واكس ها از ديگر تركيبات آلي و معدني تشكيل دهنده به حساب مي آيد. علاوه بر آن مواد آهار زني و خاك در الياف پنبه وجود دارد. تمام مواد چسبيده به الياف 20% وزن كالا را تشكيل ميدهند. مواد غير سلولزي جز سازنده اصلي ديواره هستند . عمدتا ديواره ثانويه داراي 90% از وزن الياف از وزن اصلي سلولز را تشكيل ميدهند. عملكرد آنزيم در هيدروليز پنبه با آنزيم سلولاز حداقل به 3 نوع سيستم عملكردي بصورت سيستماتيك با هم كار مي كند.

تركيباتي نظير اندو –B (1و4) – گلوكاتاز در زنجيره هاي سلولزي منجر به تخريب سلولز و كاهش كريستاليته و توليد زنجيره هاي كوتاه ميگردد.

2- آنزيم سلوبيوهيدرولاز : اين ؟آنزيم منجر به تخريب سلولز و كوتاه شدن زنجير و منجر به هيدروژن شدن B- (1و4)-گلوكوزيد مي گردد.

بيشترين تاثيرگذاري در ارگانيزم هاي توليد كننده سلولاز مربوط به قارچ هاي Trichoderma – penicillum – Fusarun مي باشد.

تركيبات پكتين به اصطلاح پلي ساكاريدهايي مانند گالاكورونتاز – رها منوگالاكترونانز آرابينان ميباشد. همي سلولزها از زايلن ها و گلوكومانازها تشكيل شده است.

 پروسه عملكرد آنزيم/ نانوکلی بر روي الياف سلولز

عملكرد آنزيم/ نانوکلی بر روي پنبه در 3 موضوع اصلي بررسي ميوشد. ابتدا يك نظر در مورد سلولز پنبه و اثر استفاده آنزيم سلولاز/ نانوکلی ميباشد. كه نتايج بررسي شده از كاهش پرزدانه  – افزايش نرمي – زير دست يكنواخت و بهبود ظاهر پارچه حكايت دارد. از اثرات اين فرايند ميتوان به بايو پليش كردن تحت اختزراع كمپاني Novonrdish اشاره نمود.

دومين كاربرد آنزيم سلولاز/ نانوکلی در تكميل پنبه مربوط به فرايند سنگشور پارچه ها جين ميباشد. عملكرد آنزيم/ نانوکلی بر روي سنگ شور كردن به منظور كاهش آسيب ديدگي نمونه ها ميباشد. از طرفي عملكرد آنزيم در طولاني مدت ميتواند منجر به خسارت در سطح منسوجات گردد. سومين كاربرد آنزيم/ نانوکلی ها مربوط به زدودن مواد از سطح الياف نظير پكتين ها را ميتوان نام برد. آنزيم پكتيناز و يا تركيبات پكتيناز/ نانوکلی عمدتا براي تخريب مواد پكتين استفاده ميوشد. نفوذپذيري همراه با عملكرد سطح فعال ها – الكتروليت ها منجر به بهبود جذب رنگ و بهبود كيفيت مواد بايو ميگردد. كه با كاهش وزن سنجيده ميشود.[

عمدتا عملكرد پلولاز/ نانوکلی  تنها براي پنبه نميباشد بلكه براي الايف سنتزي نظير تنسل – لايوسل – رايون هم استفاده ميشود. كه قابليت ايجاد نرمي – توانايي پوشاندن – كاهش پرزدانه و ظاهر شدن براقيت و درخشندگي را به همراه دارد. استفاده از آنزيم هايي براي اصلاح لايوسل و همراه با مخلوط الياف عمدتا احتياج به كنترل آنزيم دارد.

بايو پليش كردن کلای جین همراه با نانوکلی

اثر نرم كنندگي با عملكرد آنزيم ها/ نانوکلی بر روي پارچه هاي پنبه تقريبا به 20 سال قبل باز ميگردد. عملكرد اين آنزيم ها همراه با نانوکلی منجر به كاهش استحكام كششي و نرمي در منسوجات ميشود. در سال 1981 در 20 سال قبل اين فرايند با اسیدي سولفوريك همراه با عملكرد آنزيم/ نانوکلی نرمي زير دست مناسبي را ايجاد نمود. نتايج نشان دهنده كاهش وزن الياف و در حدود 3-5% ارزيابي ميشود. و نتايج حاكي از نرم زير دست و ظاهري سطحي خوب ميباشد. اين فرايند تركيبي براي نرمي پنبه در سال 1990 به اختراع رسيده است. همچنين فرايند پلاسما در دماي پايين در فرايند تكميلي با آنزيم/ نانوکلی سلولز عمدتا كاربرد دارد. عملكرد پارچه هاي پنبه اي با آنزيم سلولز/ نانوکلی نرمي و ظاهر پارچه و جذب رنگ را بالا برده از طرفي وزن را هم كاهش مي دهد.  در مطالعات ديگر به توصيف استفاده از سلولز توليد شده با باكتري genus Becilus بر روي پارچه گرد بافت و تاثير آن بر روي نرمي و اثر خوب بر روي محافظت استحكام كششي را مورد مطالعه قرار داد. در سال 1992 مطالعاتي در مورد بررسي بايو پليش كردن پرداخت. نتايج حاكي از هيدروليز الياف سلولزي كه با كاهش استحكام كششي همراه است ميباشد. كه اين كاهش استحكام معمولا 2-7% ميباشد. الياف كوتاه بيرون آمده از سطح الياف با عملكرد آنزيم/ نانوکلی كه منجر به هيدروليز ميشود منجر به حذف پرزدانه در سطح ميگردد. اما نتايج نشان ميدهد كه بعد از چند بار شستشو منسوج پرزدانه بر روي سطح نمونه ايجاد نميگردد.

عملكرد اختلاط پنبه/پشم با آنزيم سلولاز و پروتاز نتايجش نرمي درپ ارچه ميباشد. سلولاز عمل شده در پارچه پنبه اي در مقايسه با پارچه هيا پلي استري كاهش وزن تا 5%  را نشان ميدهد. در تمامي موارد سختي خمش كاهش ميابد.

عملكرد آنزيم/ نانوکلی در هيدروليز سلولز عمدتا در مناطق آمورف رخ ميدهد. كه نتيجه آن كاهش درجه كريستاليته در تكميل و با هيدروليز نمونه همراه است. در مورد ديگر نرمي در پارچه و خصوصيات مكانيكي در پارچه ها باكاهش خم شدگي و تنش برشي و افزايش درجه ازدياد طول همراه است.

پارچه رنگرزي شده با رنگ هاي مستقيم و راكتيو منجر به جلوگيري از عملكرد آنزيم سلولاز/ نانوکلی در غلظت هاي بالا بر روي پارچه ميگردد. كه عمدتا با كاهش وزن پارچه در عملكرد آنزيم/ نانوکلی همراه است. ولي عملكرد كاتاليستي آنزيم بر روي سلولز در پارچه هاي رنگرزي شده با رنگزاي خمي مشكلي ايجاد نميكند.

بر اساس مطالعات سطح نمونه هاي پنبه اي عمل شده با آنزيم سلوبيوهيدرولاز/ نانوکلی ميزان كاهش وزن بيشتري نسبت به اندوگلوكاناز / نانوکلی مشاهده شده است. از طرفي ميزان خميدگي و كاهش پرز كمتري از خود نمونه نشان ميدهد. با مثايسه اندوگلوكاتاز / نانو کلی اثر از بين رفتن پرزينگي در سطح ديده ميشود و اين آنزيم تهاجم كمتري و آسيب ديدگي كمتري در بافت هاي مخصوصا حلقوي از خود نشان مي دهد. پنبه رنگرزي شده با مواد رنگزاي راكتيو اثر تخريب پذيري را كاهش داده است.

منابع و اطلاعات بیشتر :

  1. Heikinheimo, J. Buchert; Treating denim fabrics with Trichoderma reesei cellulases; Textile Res J ; vol:70(11) ; p.p:969–973 ; 2000.

 A. Gusakov, A. Sinitsyn, S. Grishutin; Microassays to control the results of Enzym treatment of denim fabric ; Text Chem Color Am Dyest Report ; p.p:32:42;2000

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *