سنگ شویی بر روی دنیم

موارد مشابه

پروسه ی سنگ شویی دنیم از سال 1960 رواج پیدا کرد و تا همین امروز نیز باقی مانده است. دلیل انتخاب این نام برای این پروسه این بوده است که فرآیند اصلی شامل ساییدن پوکه معدنی در سراسر پارچه ی جین بوده است. مشکلات اصلی این پروسه اثرات زیست محیطی به دلیل استفاده از پوکه معدنی می باشد و نیز اینکه پوکه معدنی به مقدار زیادی از استحکام پارچه ی جین می کاهد. در روش های جدید به جای پوکه های معدنی از آنزیم ها استفاده می شود که باعث ایجاد افکت بر روی دنیم می شود اما نه فقط در نقطه ی خاص بلکه در سراسر پارچه ی جین. سنگ های طبیعی و مصنوعی زیادی برای پروسه ی سنگ شویی در دسترس هستند اما عمده سنگ هایی که به صورت وسیع استفاده می شود پوکه معدنی و سنگ های آتش فشانی می باشد. سنگ های مورد استفاده به مرور زمان متلاشی می شود و از شدت سختی آنها کاسته می شود. این سنگ ها نه تنها باعث سایش پارچه می شوند بلکه باعث سایش درام های روتاری ماشین رنگرزی نیز می گردند. ماشینی که برای سنگ شویی استفاده می شود نباید برای رنگرزی پارچه های ظریف مورد استفاده قرار بگیرد چون به پارچه آسیب می رساند.

پوکه معدنی

استفاده از پوکه های معدنی تکنیک اصلی برای ایجاد افکت در سنگ شویی بوده است. برای این کار لباس ها را به همراه پوکه معدنی در ماشین شستشو قرار می دادند.

خواص شیمیایی پوکه های معدنی

Silica(SiO2)71.7570.90
Aluminum Oxide(Al2O3)12.3312.76
Ferric Oxide(Fe2O3)1.981.75
Ferrous Oxide(FeO)0.020.64
Magnesium Oxide(MgO)0.120.09
Calcium Oxide(CaO)0.701.36
Sodium Oxide(Na2O)3.593.23
Potassium Oxide(K2O)4.473.83
Manganese Oxide(MnO)0.070.09
Titanium Dioxide(TiO2)0.110.14
Phosphorous Pentoxide(P2O5)0.0080.015
Sulphur Trioxide(SO3)0.180.21
Combined Water(H2O+)3.713.88

خواص فیزیکی پوکه های معدنی

Refractive Index1.5
Hardness (Mohs Scale)6.0
Melting Point15000°C
pH Value8.0
True Density (ISO 787.10)2.313(g/cm3)

مراحل پروسه سنگ شویی

1-بارگیری سنگ ها به داخل ماشین

2-بارگیری لباس ها به داخل ماشین (نسبت وزنی: 0.5-3 درصد بخش وزن سنگ ها:1 بخش وزن لباس)

3-آهارگیری با آنزیم آلفا آمیلاز و شوینده(L:G 1:5-8 )

4-آبکشی

5-مجددا ماشین را بارگیری کرده و به مدت 90-30 دقیقه لباس ها با پوکه معدنی در حال چرخش باشند که البته مدت زمان آن بستگی به افکت مورد نظر دارد و L:G 1:5-8 در 70-50 درجه (سایر مواد شستشو نیز می تواند مورد استفاده قرار بگیرد)

6-تخلیه(سنگ ها را از البسه جدا کرده)

7-آبکشی

8-نرم کن

9-آبگیری و خالی کردن

نرم کننده و سایر مواد روان کننده را می توان در مراحل 3 و 5 اضافه کرد تا از چروک و شکستگی گارمنت جلوگیری شود.

پوکه معدنی مورد استفاده در سنگ شویی

در اینجا پارچه به همراه پوکه ی معدنی با همدیگر در ماشین های شستشوی صنعتی در حال چرخش می باشند. با اینکار رنگ پارچه در اثر سایش با پوکه ی معدنی به صورت سطحی از بین می رود و یک تضاد در رنگ آن ایجاد می شود. زمان این پروسه باید به درستی تعیین شود تا از پارگی و پوسیدگی پارچه جلوگیری شود. پس از آن پارچه تحت عملیاتی نظیر آبکشی، عمل کردن با نرم کن و خشک کردن قرار می گیرد.

مشکلات استفاده از پوکه معدنی

سنگ شویی جین با استفاده از پوکه معدنی مشکلاتی دارد. به عنوان مثال سنگ ها می توانند باعث پوسیدگی و پارگی پارچه شوند، و همچنین به دلیل تولید ضایعات سنگ ریزه های کوچک حاصل از متلاشی شدن سنگها مشکلات زیست محیطی ایجاد می کند. به دلیل اینکه ذرات گرد و غبار تولید شده از سنگ ها بر روی لباس باقی می مانند به همین دلیل باید البسه چندین بار شسته شوند.

روش های جایگزین برای سنگ شویی

برای به حداقل رساندن چنین مشکلاتی، آنزیم ها را جایگزین پوکه ی معدنی کرده اند. این کار را با آنزیم سلولاز انجام می دهند که در واقع همان ظاهر سنگ شویی را به جین می دهد. این آنزیم آسیب کمتری به پارچه می رساند. آنزیم سلولاز را بر روی تمامی پارچه های سلولزی و مخلوط نظیر پنبه می توان به کار برد.

Department of Textile Engineering World University of Bangladesh

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *