الیاف ضد الکتریسیته ساکن وضد چرک

الیاف ضد الکتریسیته ساکن وضد چرک

الیاف ضد الکتریسیته ساکن و ضد چرک موضوعاتی هستند که لازمست با یکدیگر مورد بحث قرار گیرند ؛ چرا که علل بروز چرک و الکتریسیته ساکن مشترک است . بطور کلی الیاف مصنوعی بویژه پلی اتیلن ترفتالات مواد آبگریز هستند . رطوبت بازیافتی پلی اتیلن ترفتالات در رطوبت نسبی ۶۰درصد، 0.4% است. از اینرو تر کردن این لیف دشوار است وبسرعت در اثر اصطکاک در آن بارهای الکتریسیته ساکن ایجاد می شود ؛ بدلیل آنکه هیچ آبی وجود ندارد تا ولتاژ تولید شده را خارج کند. در آمریکای شمالی و کشورهای اسکاندیناوی در طی ماه های زمستان در منازلی که دارای گرم کننده مرکزی مدرن هستند و بخوبی عایق شده اند ، هوای خانه میتواند بسیار خشک باشد ( رطوبت نسبی ۵ تا۱۰ درصد که معمول نیست ) و بدین ترتیب این امکان فراهم است با سایش پارچه پلی استری ، ولتاژ پتانسیل بالایی در حدود ۵۰کیلو ولت بوجود آید ؛ بعنوان مثال با راه رفتن با کفشهای دارای زیره پلی وینیل کلراید بر روی فرش پلی استری . اگر چنین پتانسیلی با لمس دستگیره در تخلیه شود ، بسیار نا خوشایند و حتی خطرناک است وموجب شوک الکتریکی میگردد.

همچنین بارهای ساکن ، گرد و غبار و چرک را بویژه اگر روغنی باشند، جذب می نمایند ؛ چرا که سطح لیف پلی اتیلن ترفتالات روغن دوست است. حذف چرک های روغنی از فرش های پلی استری هنوز هم بعنوان یک مشکل مطرح است . راه حل تمام این مشکلات افرایش قابلیت جذب رطوبت پلی استر از طریق ترکیب کردن آنها با مواد آبدوست یا جاذب الرطوبه است ، بنحوی که در اثر عملیات شستشو به آسانی از کالا خارج نگردند.
یکی از افزودنیهای معمول پلی اتیلن گلایکول PEG است که یک پلیمر قابل حل در آب است ، بسیار آبدوست ، پایدار و جاذب الرطوبه میباشد:
HO-CH2CH2O[CH2CH2O]-OH
پلیمر پلی اتیلن گلایکول را میتوان با وزن های مولکولی مختلف از چند صد دالتون تا حداکثر چند میلیون تولید نمود . در تحقیقات اولیه ، کوپلیمرهای دسته ای پلی اتیلن ترفتالات با پلی اتیلن گلایکول با وزن مولکولی تقریبی ۵۰۰-۲۰۰۰ دالتون تولید گردید و این امکان وجود داشت بدون تاثیر قابل ملاحظه ای بر خواص پلی اتیلن ترفتالات ، مقدار کافی از پلی اتیلن گلایکول را بصورت دایمی با آن ترکیب نمود و بدین ترتیب قابلیت جذب آب لیف بهبود قابل توجهی یافت اما کاهش زیادی در پایداری نوری الیاف رنگی بوجود آمد. در فرآیندهای دیگر ، پلی اتیلن ترفتالات و پلی اتیلن گلایکول در حالت مذاب با یکدیگر مخلوط شدند و بدین گونه مشکل کاهش پایداری نوری رنگ اندکی برطرف شد و همچنین این ماده به عنوان یک افزودنی پنهان کننده چرک نیز عمل مینماید .
در طی فرآیندهای آبی ( مانند رنگرزی و شستشو) ، پلی اتیلن گلایکول نزدیک به سطح لیف شسته میشود و شبکه ایی از حفره های ریز به جا می گذارد که قادرند رطوبت را در خود نگه دارند، نور را پخش کنند و در نتیجه موجب افزایش پشت پوشی الیاف شوند . در روشی مشابه از پلی اتیلن ترفتالات حاوی محلول دیسپرس استر فسفات پلی اتیلن گلایکول استفاده شد .

روش دیگر استفاده از کو پلیمر دسته ایی پلی اتیلن گلایکول / پلی اتیلن ترفتالات بود که در یک دیسپرس آبی که اندازه ذرات آن در حد کلوییدی است ، تولید می شود . هنگامی که این محلول بصورت ماده تکمیلی بروی الیاف پد شده و تحت عملیات پخت قرار میگیرد ، بلوری شدن بخش های پلی اتیلن ترفتالات موجود در کوپلیمر دسته ای همراه با خود پلیمر لیف ( که آنهم پلی اتیلن ترفتالات است )، موجب میگردد که ثبات شستشویی عالی حاصل گردد .

بنظر می رسد بهترین روش ، تولید یک لیف دوجزیی غلاف – مغزی است که لایه نازکی از کو پلیمر پلی اتیلن گلایکول / پلی اتیلن ترفتالات بروی مغزی پلی اتیلن ترفتالات پوشانده شود . این فرآیند بروی خواص لیف تاثیر نمیگذارد و کاهش ثبات نوری رابه حداقل می رساند.

روشهای دیگر بهبود هدایت الیاف شامل افزودن مواد هادی به ساختار آنهاست . بعنوان مثال ذرات بسیار ریز الیاف فلزی را میتوان با الیاف فرش ترکیب نمود . راه حل دیگر آنست که در لیف دو جزیی غلاف – مغزی ، پلیمر مغزی حاوی ذرات ریز کربن بلک باشد . متاسفانه هر دو روش تنها برای تولید کفپوش تیره مناسبند ؛ چرا که در فرشها و قالیچه هایی که با عمق کم رنگ شده اند این ذرات خود را نشان می دهند .
روش دیگر استفاده از مغزی نیمه مایع یک پلی هادی یونی مانند پلی استر – اتر با نقطه نرم شوندگی پایین و پلی -N-پلی آمید آلکیل شده است که حاوی نمک های یونی مانند ترکیبات آمونیوم چهار ظرفیتی می باشد .

روش های دیگر مانند استفاده از پوشش های آنتی استاتیک نیمه پایدار بر پایه رزین های کاتیونی مصرفی برای تکمیل پارچه مانند پلیمرهای نمک چهار ظرفیتی مشتق شده از پلی (دی متیل آمینو اتیل متاکریلات) یا DMAEM است.

منبع :
الیاف مصنوعی / روح الله سمنانی رهبر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *